Tybet w 2006 roku - Polska
24 sierpnia 2001 roku Sejm przyjął Deklarację w sprawie solidarności Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z narodem tybetańskim. Było to niewątpliwie najważniejsze wydarzenie na płaszczyźnie oficjalnych stosunków polsko-tybetańskich. W grudniu 2001 roku z inicjatywy Wiesława Walendziaka w Sejmie IV Kadencji powstał trzeci Parlamentarny Zespół na rzecz Tybetu, mający „dawać wyraz solidarności z żyjącym w warunkach okrutnej okupacji narodem tybetańskim, jak również wspierać działania organizacji pozarządowych zajmujących się akcją na rzecz Tybetu" na forum parlamentu. Jego założyciele przekazali Marszałkowi Sejmu apele w sprawie Panczenlamy oraz Tulku Tenzina Delka i Lobsanga Dhondupa, które podpisało kilkudziesięciu posłów ze wszystkich ugrupowań.
Zaskakujące problemy z rejestracją Zespołu - który działał bez przeszkód w poprzednich kadencjach - oraz bierność Sejmu w sprawie obiecanych polskim parlamentarzystom zdjęć Panczenlamy sprawiły, że w kwietniu 2002 roku „Gazeta Wyborcza" poprosiła swoich czytelników o wysyłanie urodzinowych życzeń - za pośrednictwem ambasady ChRL w Warszawie i marszałka Sejmu - dla Genduna Czokji Nimy. Na apel odpowiedziały dziesiątki tysięcy Polaków (w tym wszyscy Nobliści, wybitni artyści, politycy i naukowcy) oraz internautów z całego świata.
Choć o informacje o losie i miejscu pobytu uprowadzonego w 1995 roku Panczenlamy zabiegały również liczne rządy, parlamenty i organizacje międzynarodowe (m.in. administracja i Kongres USA, Parlament Europejski, Wysoki Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka oraz oenzetowski Komitet Praw Dziecka), Pekin nie udzielił ich do tej pory, stanowczo odmawiając niezależnym obserwatorom dostępu do chłopca oraz jego rodziny.
Stracenie Lobsanga Dhondupa i utrzymanie wyroku Tulku Tenzina Delka wywołały ostre protesty państw demokratycznych. Po apelu Komitetu Helsińskiego w Polsce 30 stycznia 2003 roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych ogłosiło, iż „RP potępia razem ze społecznością międzynarodową wykonanie wyroku śmierci" na Lobsangu Dhondupie. Następnego dnia Marszałek Sejmu Marek Borowski wystosował w tej sprawie list do Przewodniczącego Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych, Li Penga, potępiając Chiny za „pozbawienie [skazanych] prawa do jawnego, sprawiedliwego i bezstronnego postępowania przed niezawisłym sądem".
Podczas spotkania z Ngałang Sangdrol, najsłynniejszą więźniarką polityczną Tybetu, która złożyła wizytę w Polsce w maju 2005 roku, na pięć miesięcy przed ostatnimi wyborami parlamentarnymi, wicemarszałek Sejmu Kazimierz Ujazdowski zapowiedział, że „w przyszłej kadencji władze polskie nie poświęcą sprawy Tybetu dla innych interesów politycznych". W maju 2006 roku, z inicjatywy posłanki Beaty Bublewicz, w Sejmie V kadencji zarejestrowano czwarty już Zespół Polsko-Tybetański. źródło: sft.org.pl
Warszawa 2006
Helsińska Fundacja Praw Człowieka
