Ekspozycja sztuki Tybetu w Krakowie
Egzotyczna ekspozycja, zawierająca w sobie zrytualizowane przedmioty kultu oraz wyroby rzemiosła artystycznego jest prezentowana w krakowskim Muzeum Archeologicznym. Chińskie Ministerstwo Kultury za pośrednictwem Warszawskiej Ambasady ChRL, przy wsparciu merytorycznym kustoszy z Warszawskiego Państwowego Muzeum Etnograficznego, przygotowało wystawę przedstawiającą dorobek materialny i duchowy Tybetu.
Sztuka i rzemiosło na dachu świata - to nazwa wystawy przybliżającej historię, kulturę i religię regionu obejmującego Wyżynę Tybetańską z częścią Himalajów wraz z najwyższym szczytem Mount Everest, który leży na granicy z Nepalem. Jest to również świadectwo materialnych śladów silnie rozwiniętego w Tybecie życia monastycznego. Buddyzm tybetański wyróżnia kult lamów, którzy są wcieleniami istot w stanie nirwany (niebytu). Posługuje się on licznymi talizmanami, oryginalnymi przedmiotami, w których każdy szczegół ma swoją symboliczną, mistyczną wartość.
Wiele z typowych dla tybetańskiego lamaizmu motywów znalazło odzwierciedlenie w ciekawym zdobnictwie, kultowej rzeźbie brązowej, drewnianej i użytkowej (meble, sprzęty) oraz w malarstwie na maskach rytualnych, tkaninie, oraz w architekturze klasztorów i świątyń.
Sztuka Tybetu ukształtowała się pod wpływem kultury indyjskiej, nepalskiej i chińskiej, przez co zyskała w sposób oczywisty wyróżniające ją cechy indywidualne. Najważniejszym świętem w Tybecie jest Monlam - wielkie Święto Modłów, które jest obchodzone podczas tybetańskiego Nowego Roku (wg kalendarza księżycowego). Wg kalendarza gregoriańskiego przypada ono na koniec lutego/początek marca. Towarzyszą mu obrzędowo-rytualne, barwne, taneczne spektakle. Występujący w nich mnisi ubrani w maski bogów, demonów i ludzi, kolorowe kostiumy. Odgrywają przy wtórze bębnów, gongów, obojów, czyneli i trąb sceny mające na celu przedstawienie walki dobra ze złem. Barwne szarfy, złożone z pięciu kolorowych, jedwabnych pasów, symbolizują tęczową, mistyczną bramę niebios. Ściśle wg kanonów sztuki buddyjskiej malowane są obrazy sakralne. Są one ikonami, które służą do medytacji. Używane są jako chorągwie noszone w procesjach, przenośne ołtarze lub jako elementy wystroju wnętrz.
Na skrzyżowaniu dróg dla upamiętnienia walki między siłami światła i ciemności, składane są czaszki zwierząt. Motyw ten, obok poruszanej powiewem wiatru chorągiewki modlitewnej z napisaną na niej mantrą, symbolu pioruna, a także znaku dharmy, który symbolizuje stały cykl cierpienia i powtórnych narodzin w "ośmiorakiej ścieżce Buddy", pozostają znakami typowymi dla tybetańskiej sztuki kultowej. źródło: zrodlo.krakow.pl, autor: Bożena Weber
