Skrót wiadomości o Tybecie
Tybet leży w centrum Azja, ma powierzchnię 2,5 milionów kilometrów kwadratowych. Najwyższe góry na świecie, rozległe suche płaskowyże i doliny wielkich rzek tworzą fizyczną ojczyznę 6 milionów Tybetańczyków. Średnia wysokość w tym kraju wynosi 13000 stóp nad poziomem morza.
Tybet składa się z trzech prowincji Amdo (obecnie podzielone przez Chiny na prowincje Qinghai, Gansu i Sichuan), Kham (w znacznym stopniu zawarte w Chińskie prowincje Sichuan, Yunnan i Qinghai) i U-Tsang (które, wraz z Kham zachodnim dziś jest określane przez Chiny jako Tybetański Region Autonomiczny).
Tybetański Region Autonomicznym (TAR) obejmuje mniej niż połowę historycznego Tybetu i został stworzony przez Chiny w 1965 roku z powodów administracyjnych. Ważne jest, aby pamiętać, że Chińscy urzędnicy i publikacje posługują się terminem "Tybet", oznacza on jedynie TAR.
Tybetańczycy używają pojęcia Tybetu, który oznacza trzy wyżej opisane prowincje, czyli obszar tradycyjnie znany jako Tybet przed najazdem w 1949-50.
Mimo ponad 40 lat pod Chińską okupacją Tybetu, Tybetański lud odmówił podporządkowania się i podbicia przez Chiny. Obecna polityka Chińska, połączenie demograficzne i ekonomiczne, manipulacja i dyskryminacja, ma na celu zmianę charakteru i tożsamości Tybetu i jego mieszkańców i powstrzymanie Tybetańskiego problemu.
Dziś ludność Chińska przewyższa liczebnie ludność Tybetańską w ich własnej ojczyźnie.
WIELKOŚĆ: 2,5 milionów metrów kwadratowych
STOLICA: Lhasa
LUDNOŚĆ: 6 milionów Tybetańczyków i około 7,5 milionów Chińczyków, z których większość znajduje się w Kham i Amdo.
JĘZYK: Tybetański (z rodziny języka Tibeto-Birmańskiego). Językiem urzędowym jest język Chiński.
GŁÓWNE ARTYKUŁY SPOŻYWCZE: Tsampa (palona mąka jęczmienna)
NAPÓJ NARODOWY: solona herbata z masłem
TYPOWE ZWIERZĘTA: dziki jak, owce Bharal (niebieskie), Jeleń piżmowy, Tybetańska antylopa,
Tybetańska gazela, Kyang (dziki osioł), Pica
TYPOWE PTAKI: Żuraw czarnoszyji, orłosęp brodaty, perkoz wielkoczuby, gęś rogata, kazarka czerwonawa, Ibis bill
GŁÓWNE PROBLEMY Z OCHRONĄ ŚRODOWISKA: gwałtowne wylesianie we Wschodnim Tybecie, kłusownictwo dużych ssaków
ŚREDNIA WYSOKOŚĆ: 14.000 metrów
NAJWYŻSZE GÓRY: Chomo Langma (Mount Everest) 29, 028 metrów
ŚREDNIA OPADÓW: jest bardzo zróżnicowana. Na zachodzie jest to 1 mm w styczniu do 25 mm w lipcu. Na wschodzie, 25-50 w styczniu i 800 w lipcu
ŚREDNIA TEMPERATURA: lipca 58F, stycznia 24F
ZASOBY MINERALNE: Boraks, uran, żelazo, chromit, złoto
GŁÓWNE RZEKI: Mekong, Yangtse, Salween, Tsangpo, Żółty
GOSPODARKA: Tybetańska: głównie rolnictwo i hodowla zwierząt. Chińska: głównie administracja, handel i sektor usług.
PROWINCJE: U-Tsang (Tybet Centralny), Amdo (Północny Tybet), Kham (Południowy Tybet)
KRAJE SĄSIADUJĄCE: Indie, Nepal, Bhutan, Birma, Chiny
FLAGA NARODOWA: Śnieżne lwy z czerwonymi i niebieskimi promieniami. Zakazana w Tybecie.
POLITYCZNI I RELIGIJNI PRZYWÓDCY: 14ty Dalaj Lama. Na uchodźstwie w Dharamsala, Indie.
RZĄD NA OBCZYŹNIE: Parlamentarny
RZĄD: Komunistyczny
STOSUNEK Z P.R.C.: Kolonialny
STATUS: Okupowany
źródło: tibet.com, tłumacznenie: Dominika Chojnacka
ręceprecz odtybetu